Ararat'ın itibarı

1829 yılında Rus-Almanı Prof. Parrot iki Ermeni, iki Rus asker ve bir dekan ile üçüncü denemesinde dağa çıkar. Dağa en önde üst üste üç cübbe giyen dekan Abovyan çıkar. Abovyan yanında getirdiği kaba kiliseye koymak üzere kutsal buz parçaları koyar, haçı aşağıda Ahura köyünden de görülebilecek bir yere diker ve dağdan inerler.

Ermeni askerlerden biri muhtemelen kilisenin baskısıyla “Çok çok yukarılara çıkıldı fakat en yukarılara çıkılmadı, herkes de böyle söyledi” der.

Tiflis gazetelerinde çıktı – çıkılmadı tartışması başlar. Dr. Parrot, dağın enini, boyunu, yüksekliğini ölçmüş, dağın taşını toprağını in­celemiş, analiz etmiş, takvime saate bakmış, 1829 yılında, 27 Ey­lül günü, saat üçü çeyrek geçe zirveye çıkmıştır, vessepet. Dr. Parrot, ilme ve irfana inanan bir profesördür. Mr. Tournefort gibi aydın insanların bile dağa çıkılmayacağına inanmasını dogma olarak nitelemektedir. Böylece Dr. Parrot, dağa çıktığına dair, din adamla­rına karşı adının şerefini ortaya koyar.

Bir yıl sonra Dr. Parrot, “Aslında bu dağa çıkılmadı”ğı, dağın çevresinde genel inancın böyle olduğu haberini alır.

Çar Nikola, tartışma konusu olan dağı görmek için Erivan’a gelir. Muhtemelen uygunsuz bir mevsimde gelen Çar, dağı göremez (Dağın üstündeki sis veya bulut perdesi dağılmaz). Dağı görmek için bir kaç günden beri Erivan’da bekliyen Çar dağa küser, “Yüzünü bile göstermeyen dağın onuru olamaz” der, üzgün ve kırgın olarak St. Petersburg’a geri döner (A. Renz).

1836 yılında Çar Nikola’nın emirleri ile Ermeni okulları kapatılır. Rusca remi dil ilan edilir. Açıkta, orta yerde iki Ermeninin birbiri ile Ermenice konuşması yasaklanır. Kilise ve Ermeniler, üzerine baskı giderek öyle boyutlara ulaşır ki, Ermeniler “Ruhum Rusya’da ölece­ğine, bedenim Türkiye’de ölsün” der (Türkiye’de toptan vatan haini ilan edilip Doğu Anadolu’dan sürülürler) (A. Renz)

1840 yılındaki depremle  Ahura köyü manastırlarla birlikte toprak al­tında kalır.

1844 yılında, Dr. Parrot’un ölümünden iki yıl sonra, aynı üni­versitede Dr. Parrot’un yerine geçen ve gene devlet adına bölgeye gönderilen, Dorpat Üniversitesi Profesörlerinden diğer bir Rus – Almanı Prof. O. W. Hermann Abich “Ahura tamamen imha oldu, kökü kazındı.” raporunu verir.

Prof Parrot, 1826 yılında Erivan Valisi olup Erivansky lakabı alan Rus General Ivan Paskevich Erivansky’nin koruması ve emirleri doğrultusunda dağa gelmiştir.  Litvanya’dan yanında getirip dağın tepesinde haça çaktığı 13,5 kg ağırlığındaki kurşun dökme plakette,

Nicolao Pauli filio
totius Rutheniae autocratore
jubente
hoc asylum sacrosanctum
armata manu vindicavit
fi dei Christianea
Joannes Friederici filius
Paskewitsch ab Erivan
Anno Domini MDCCCXXVI

Yazılıdır (Çar Nikola’nın emirlerine sadık ol. O bütün Rusya’da en büyük otoritedir. General İvan Paskevich Erivansky Hıristiyan dini adına, bu kutsal yeri silahının gücüyle mülkiyetine almıştır. Yıl 1826). Prof. Parrot Rus İmparatorluğu devlet danışmanı (Anayasa profesörüdür).

İnancı, kültürü, varı yoğu ile biz bu dağı miras aldık.

1982 yılında Genelkurmay başkanlığının müsaadeleri ile Büyük Ağrı Dağı turizme açıldı…

Turistik ve Sportif Amaçlı Protokol önce 170 imza gerektiren muazzam bürokrasiye daha sonra teröre dönüştü ve 1992 de dağ kapandı.

Biz o zamanlar Prof. Parrot’u dağa ilk çıkan  kişi olarak bilirdik. General İvan, dağın tepesine diktilen plaket, şu bu ortada yoktu…

Bu yazı Cumartesi, 06 Şubat 2010, 14:49 tarihinde Genel kategorisi altında yayınlandı. Bu yazıya yapılacak yorumlardan haberdar olmak için RSS 2.0 beslemesini kullanabilirsiniz. Yorum yapabilirsiniz, veya kendi sitenizden geri izleme yapabilirsiniz.